Wie taken automatiseert, houdt losse uren over

BCG peilde in 2026 voor de vierde keer bijna 12.000 medewerkers, managers en leiders in ruim twaalf landen. Driekwart van de medewerkers op de werkvloer gebruikt AI nu dagelijks of een paar keer per week, 23 punten meer dan in 2025. Van wie het regelmatig gebruikt, zegt 42 procent acht uur per week te winnen, een werkdag. Twee derde krijgt weinig of geen aanwijzing wat ze met die uren moeten doen, en meer dan de helft steekt ze niet in ander werk. Het aandeel organisaties dat AI gebruikt om werkstromen van begin tot eind te herontwerpen of een nieuw bedrijfsmodel te bouwen, steeg intussen van 22 naar 42 procent. Die organisaties scoren beter op tijdwinst en op de waarde die eruit komt dan organisaties die alleen tools uitrollen.

Mercer hoort bij ruim 12.000 bestuurders, HR-leiders, beleggers en medewerkers (gepeild in september en oktober 2025) dat 98 procent van de bestuurders de komende twee jaar het organisatieontwerp wil aanpassen. Voor 63 procent van de C-suite is het herontwerpen van werk met AI en automatisering de investering in mensen met het beste rendement, en 63 procent zegt naar organiseren op vaardigheden te moeten. Tegelijk verwacht 65 procent dat tussen de 11 en 30 procent van het personeel door AI wordt herplaatst of omgeschoold, en steeg de zorg van medewerkers over baanverlies van 28 procent in 2024 naar 40 procent in 2026.

JLL ondervroeg tussen januari en april 2026 ruim 2.200 bestuurders en vastgoedleiders in 21 landen. Zestig procent verwacht dat AI rollen herdefinieert, 40 procent dat AI ze vervangt, en dezelfde verhouding geldt voor groei tegenover krimp van het personeelsbestand. Vijftien procent van de organisaties is bij het optimaliseren van AI aangekomen; de meeste zitten nog in de fase van volgen en analyseren. Het World Economic Forum vat de ervaring van ruim twintig grote technologiebedrijven zo samen: de winst van AI blijft uit zolang leiders de werkstromen niet hertekenen, en hun voorbeelden van grote besparingen komen steeds uit een proces dat als geheel opnieuw is ontworpen.

Het beeld over de vier bronnen heen is consistent. De intentie om het werk te herontwerpen is vrijwel algemeen, de uitvoering is in minder dan de helft van de organisaties begonnen, en de gewonnen uren verdampen zolang er per taak wordt geautomatiseerd in plaats van per werkstroom.

Josh Bersin ziet in oktober 2026 de taakanalyse terugkomen. Leveranciers als Lightcast, Draup, SAP en Workday bouwen grote databanken van taken, zodat functies te lezen zijn als bundels werk die een agent kan overnemen. Volgens Bersin past taakautomatisering vooral bij gestructureerd en gereguleerd werk, moet elke taak apart gewogen worden en veroudert een takenlijst snel. Bersin laat organisatieontwerp daarom beginnen bij het doel en de uitkomst voor de klant.

In de autotechniek verwacht 83 procent van de 800 bestuurders die Capgemini Research Institute in juli 2026 peilde, dat agentic AI ingenieurs meer tijd geeft voor kernwerk en minder kwijt laat zijn aan administratie en coördinatie. Laurence Noël, wereldwijd verantwoordelijk voor automotive bij Capgemini, zegt dat de organisaties met de meeste waarde hun werkstromen herontwerpen, de samenwerking in de keten versterken en vastleggen wie aanspreekbaar is voor besluiten die met AI tot stand komen.

Waarom groeiend: vier onafhankelijke organisaties meten in één jaar dezelfde beweging, BCG heeft een reeks van vier jaar en laat een verdubbeling in twaalf maanden zien. De meeste cijfers gaan over intenties en de uitvoering loopt achter; daarom nog niet gevestigd.