De nulmeting: 44 trends en twee lijnen die overal terugkomen

Wat opvalt per thema

Structuur. Het grootste thema, met vijftien trends. Opvallend vaak wordt de inrichting zelf als rem genoemd. In de auto-industrie wijzen bestuurders naar trage besluitvorming, en in de bouw zit de vertraging in de planfase, waar gemeente, opdrachtgever en bouwer na elkaar werken. Tegelijk schrappen organisaties managementlagen, steeds vaker met AI als argument. De leidinggevenden die overblijven, hebben gemiddeld twaalf direct reports en doen zelf nog uitvoerend werk.

Cultuur. Het welzijn van medewerkers staat onder druk. Een op de vijf Nederlandse werknemers heeft burn-outklachten, een recordniveau, en werkgevers in winkels en openbaar vervoer zeggen dat hun eigen middelen tegen agressie tekortschieten. Vertrouwen is het tweede punt. De werkgever is het instituut dat mensen nog het meest vertrouwen, terwijl bestuurders overschatten hoeveel vertrouwen ze op hun eigen werkvloer hebben.

Leiderschap. Deze maand draait het om de middenmanager. Gallup ziet de betrokkenheid van leidinggevenden harder dalen dan die van hun teams, en in de VS kijkt meer dan de helft van de managers uit naar een andere baan. Ook aan de top is er beweging: het verloop van CEO's bereikte in 2025 voor het tweede jaar op rij een record. In het Nederlandse onderwijs zegt een op de drie schoolleiders te weinig toe te komen aan onderwijskundig leiderschap.

Technologie. Het gaat vooral over de afstand tussen gebruik en grip. Medewerkers gebruiken AI breed, vaak met eigen tools en zonder scholing, terwijl beleid, toezicht en eigenaarschap achterblijven. Dat is zichtbaar in de zorg en in de financiële sector. Het meetbare resultaat blijft beperkt: ruim een derde van de organisaties ziet de winst van AI terug in het bedrijfsresultaat.

Nieuw deze maand

44 trends kwamen erbij. Hier de 5 met de hoogste trendscore.

1. De laag eruit, met AI als argumentStructuur · groeiendTwee op de vijf organisaties schrapten het afgelopen jaar managementrollen en AI is steeds vaker de reden die erbij wordt genoemd. De managers die overbleven zijn uitgeput.
2. Twaalf direct reports en veertig procent eigen werkStructuur · gevestigdNa het schrappen van lagen heeft de gemiddelde manager twaalf direct reports en doet zelf nog uitvoerend werk. Gallup vond de grens waar het misgaat.
3. De auto-industrie schrapt sneller dan ze omschooltStructuur · groeiendEuropese toeleveranciers kondigden in 2024 en 2025 samen 104.000 banenverliezen aan. Omscholing loopt erachteraan, ook omdat HR vaak pas laat bij de herstructurering aan tafel zit.
4. De GenAI-kloof: pilots zonder meetbaar resultaatTechnologie · groeiendAcht op de tien medewerkers zeggen dat AI hen productiever maakt. Het aandeel organisaties dat die winst in de cijfers terugziet, staat al twee jaar stil. De kloof zit tussen pilot en praktijk.
5. Het jaarplan houdt het geen jaar meer volLeiderschap · groeiendBestuurders plannen in kortere cycli en bouwen meer uitwijkmogelijkheden in, omdat geopolitieke gebeurtenissen sneller gaan dan hun risicobeeld. Vier peilingen in een jaar meten hetzelfde.

Bekijk alle 44 nieuwe trends

Sterkste nieuwe cijfers

1. 47%van de Amerikanen vindt dat bedrijven publiek stelling zouden moeten nemen over de actualiteit; in 2025 was dat 51%.Gallup en Bentley University, 7 oktober 2026 · nog niet nagelopen · Minder applaus voor de CEO met een mening
2. 50%van de ontwikkelaars wil het schrijven van applicatielogica aan AI overlaten; medio 2025 was dat 18%.JetBrains, 19 oktober 2026 · nog niet nagelopen · Ontwikkelaars willen niet meer zonder AI, en de winst laat zich niet meten
3. 6 op 10bestuurders in de auto-industrie wijten vertraging bij het opschalen van AI vooral aan inefficiënte processen.Capgemini Research Institute, 12 oktober 2026 · nog niet nagelopen · De auto-industrie zoekt de achterstand op China in de eigen besluitvorming

Fases in het vierde kwartaal 2026

Fases worden per kwartaal herzien. Dit kwartaal veranderde nog geen trend van fase.