Wie is de baas van de agent?

BCG peilde ruim 1.300 bestuurders en ziet agents snel groeien in het aandeel van de AI-waarde, van 17 naar 22 procent in een jaar, met een verwachting van twee vijfde in 2030. Ruim vier op de tien bedrijven willen hun agents tegen die tijd autonomie geven. Vijf procent heeft vandaag de volledige set controles op orde. Bedrijven die dat wel hebben, halen er volgens BCG drie keer zoveel waarde uit.

Deloitte hoort van zes procent van de leiders dat ze vooruitgang boeken met het bewust ontwerpen van de samenwerking tussen mens en AI, en noemt heldere beslisrechten als bouwsteen die ontbreekt. In HBR beschrijven Srinivasan en Wei een nieuwe rol, de agent manager: iemand die verantwoordelijk is voor hoe een vloot agents leert, presteert en veilig naast mensen werkt, en die vooral vanuit dashboards stuurt. Of dat een aparte functie wordt, is open; dat het een mandaat is dat ergens moet liggen, staat in alle drie de bronnen.

Capgemini Research Institute ziet die rol al ontstaan. In een peiling onder 1.100 leiders van banken en verzekeraars in veertien markten, gehouden in de zomer van 2025, zegt 48 procent nieuwe functies te maken voor medewerkers die toezicht houden op agents, terwijl 10 procent agents breed in gebruik heeft. Een jaar later peilt hetzelfde instituut 800 bestuurders in de auto-industrie: 68 procent gebruikt of test agentic AI in productontwikkeling en 5 procent noemt de eigen AI-governance volwassen. Het vertrouwen in de agent zakt bovendien naarmate het werk dichter bij de veiligheid van het product komt, van 59 procent bij vooronderzoek naar 40 procent bij ontwikkeling.

Josh Bersin beschrijft in oktober 2026 voor de HR-functie een opzet met samenwerkende agents en zes besluiten die bepalen of die werkt. Daaronder vallen hoe de agents worden bestuurd en bewaakt, waar mensen de regie moeten houden en wie aanspreekbaar is als een agent een fout maakt. Die besluiten horen volgens Bersin bij de leiding van de functie en uitdrukkelijk niet bij IT.

Waarom opkomend: het bewijs komt vooral uit grote Amerikaanse bedrijven, de rolinvulling is jong en er is nog geen tweede meetjaar. De richting is duidelijk, de praktijk dun.