Burn-outklachten op recordniveau: een op de vijf werknemers

Eind 2025 vulden ruim 53.000 werknemers de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden in, de eenentwintigste editie van TNO en het CBS. Het aandeel met burn-outklachten, in de enquête omschreven als emotionele uitputting door het werk, kwam uit op 21 procent. Twee jaar eerder was dat 19 procent, in 2015 nog 13. Onderwijs en ICT staan bovenaan met elk 25 procent, de landbouw onderaan met 11. Van alle werknemers had 15 procent een stressvolle baan, een combinatie van weinig autonomie en hoge taakeisen; bij vrouwen was dat 20 procent, bij mannen 11. Los daarvan ervaart 43 procent weinig autonomie en 31 procent hoge taakeisen.

Het RIVM zet dezelfde NEA-gegevens uit naar groepen. Van de mannelijke werknemers heeft 18,0 procent burn-outklachten, van de vrouwelijke 23,5. Naar leeftijd loopt het van 8,5 procent bij 65- tot 74-jarigen tot 28,2 procent bij 25- tot 34-jarigen. Hoger opgeleiden (hbo, wo) zitten op 23,1 procent, de laagste opleidingsgroep op 18,3. Zelfstandigen rapporteren minder klachten, 11,8 procent, maar ook daar liep het cijfer op, van 7,5 procent in 2015.

Of er iets aan gedaan wordt, vroegen TNO en CBS ook. In 2025 vond 37 procent van de werknemers dat er (aanvullende) maatregelen nodig zijn tegen werkdruk en werkstress; in 2022 was dat nog 41 procent. In het onderwijs is de behoefte het grootst (50 procent), in de zorg bijna even groot (47). Werknemers in die twee sectoren zeggen vooral dat wat er al gedaan is, niet genoeg is, en ongeveer een op de tien zegt dat er nog helemaal niets gebeurd is. Gemiddeld verzuimde een werknemer vorig jaar acht dagen.

Buiten Nederland wijst de naald dezelfde kant op. Gallup ondervroeg in 2025 263.810 mensen in meer dan 140 landen, onder wie 141.444 werkenden, en meet een betrokkenheid van 20 procent: de tweede daling op rij en het laagste niveau sinds 2020, na een piek van 23 procent in 2022. Een derde van de werknemers (34 procent) zegt goed in zijn vel te zitten. Negatieve emoties zijn gezakt sinds hun piek, maar liggen nog altijd boven het niveau van voor 2020. Leidinggevenden spannen de kroon met 46 procent die veel stress rapporteert.

Voor het onderwijs werkte TNO de NEA-cijfers in opdracht van OCW apart uit. Het rapport Werkdruk in het onderwijs van 11 december 2025 gebruikt de meting van najaar 2024, waarin sinds 2018 extra werknemers uit po en vo zijn opgenomen, met als doel minstens 4.000 per onderwijstype. Vo-docenten melden het vaakst burn-outklachten: 31,9 procent, en 37,2 procent bij vo-docenten in de vijf grootste gemeenten. Binnen het vo liggen vrouwelijke docenten (36,1 procent) en jongere docenten (34,0 procent) hoger. Over 2018 tot en met 2024 ziet TNO bij docenten geen duidelijke trend; de klachten schommelen. Tussen 2023 en 2024 nam het aandeel met burn-outklachten wel duidelijk toe onder onderwijsondersteunend en overig personeel, vooral in het po.

In de zorg ligt het verzuim het hoogst. Het CBS meldde op 4 juni 2026 dat het ziekteverzuim van werknemers in het eerste kwartaal van 2026 op 5,8 procent lag, boven het gemiddelde van 5,0 procent sinds 1996. De gezondheids- en welzijnszorg had met 8,2 procent het hoogste percentage van alle bedrijfstakken. Binnen de zorg zat verpleging, verzorging en thuiszorg op 9,9 procent, en het sociaal werk steeg van 7,7 naar 8,3 procent. Over heel 2025 was het verzuim 5,4 procent; 23 procent van de verzuimers noemde de afwezigheid geheel of deels een gevolg van het werk.

Waarom gevestigd: de Nederlandse reeks loopt tien jaar en wijst sinds 2015 dezelfde kant op, met ruim 53.000 respondenten per meting. Het RIVM leunt op dezelfde NEA-data, dus het zijn twee onafhankelijke datasets (TNO/CBS en Gallup) en niet drie. Of de kloof tussen vrouwen en mannen groeit, is uit de geopende bronnen niet af te leiden; alleen de stand van 2025 is bekend.