Meer dashboards, even trage besluiten

KPMG publiceerde in april 2026 de Adaptability Index, een peiling onder bestuurders. Drieënzestig procent zegt zwaarder te leunen op data en analyse, 43 procent zegt dat besluiten daardoor sneller of helderder vallen. Minder dan een derde vindt de eigen organisatie ingericht om snel te bewegen als de omstandigheden veranderen, en weinig leiders hebben een afgesproken drempel voor wanneer ze bijsturen, pauzeren of stoppen. Zonder zo’n drempel voedt elk nieuw inzicht het debat in plaats van het besluit, schrijft KPMG. Intussen zegt 81 procent dat de raad van commissarissen een beslister antwoord op verstoringen verwacht. De steekproef staat niet op de pagina.

BCG ziet hetzelfde van onderaf. In de vierde AI at Work-peiling onder bijna 12.000 medewerkers, managers en leiders zegt 41 procent dat AI de tijd die zij aan besluiten besteden heeft vergroot. Zeven op de tien zien eenvoudige taken verdwijnen en zes op de tien merken dat de lat voor “goed genoeg” hoger ligt. De helft zegt dat hun organisatie geen heldere afspraken heeft over wie stuurt in teams van mensen en AI. Meer informatie per besluit, dezelfde besluitstructuur.

Capgemini Research Institute peilde de top zelf en hoort daar een ander verhaal dan BCG op de werkvloer. Van 500 bestuurders van bedrijven met meer dan tien miljard omzet, ondervraagd in de nazomer van 2025, zegt ruim de helft dat AI hun strategische besluiten sneller en goedkoper maakt. Een op de zes gebruikt AI daar actief voor, en 1 procent verwacht dat AI binnen drie jaar zelf een strategisch besluit neemt. Twee derde zegt dat heldere afspraken over governance en verantwoordelijkheid hen zouden helpen AI vaker bij besluiten te gebruiken. Ook aan de top komt de vraag wie mag besluiten dus vóór de volgende tool.

McKinsey levert de lange reeks. In 2019 ondervroeg het bureau bestuurders over hun besluitvorming: ze besteedden gemiddeld 37 procent van hun werktijd aan besluiten, 61 procent noemde de meeste van die tijd slecht besteed en 48 procent vond dat de eigen organisatie snel besliste. Snelle besluiten waren twee keer zo vaak goede besluiten, en organisaties met minder rapportagelagen scoorden op allebei beter. Zeven jaar later schrijft de State of Organizations 2026, een peiling onder ruim tienduizend topbestuurders, dat economische en geopolitieke verstoringen de complexiteit verder opvoeren en dat de productiviteitswinst zit in het vereenvoudigen van processen in plaats van in de structuurplaat.

McKinsey kwam in 2019 al tot een vergelijkbare diagnose; sindsdien is vooral de hoeveelheid beschikbare data gegroeid. KPMG noemt besluitrechten, escalatiedrempels en het aantal goedkeuringslagen als de factoren die het verschil maken.

In de auto-industrie ligt hetzelfde patroon op tafel. In de KPMG-peiling van juni 2026 onder 775 bestuurders uit de sector noemen bijna vier op de tien trage besluitvorming en governance, en KPMG wijst die aan als de grootste interne belemmering voor de strategie. Van de digitale vermogens die KPMG meet, scoort AI en datagedreven besluitvorming in de keten en de bedrijfsvoering het laagst: 37 procent noemt die gevestigd of ingebed. KPMG raadt aan goedkeuringslagen te vereenvoudigen voordat er een nieuw veranderprogramma start.

Waarom groeiend: drie onafhankelijke bureaus meten in één jaar hetzelfde patroon en McKinsey heeft een ijkpunt uit 2019 om tegen af te zetten. KPMG noemt de steekproef niet op de pagina en de cijfers van 2026 hebben nog geen tweede meetjaar; daarom nog niet gevestigd.