Twintig procent administratietijd in 2030, de meter staat nog op dertig

Het CBS meet voor het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn met een werknemersenquête hoeveel werktijd opgaat aan rapporteren over de geleverde zorg en aan registreren voor de organisatie. Over het tweede kwartaal van 2025, gepubliceerd op 18 november 2025, kwam dat samen uit op bijna een derde van de werktijd. Voor cliëntgebonden beroepen ligt het in de jeugdzorg rond 38 procent, bij huisartsen en in ziekenhuizen rond 36 procent en in verpleging, verzorging en thuiszorg rond 28 procent. Sinds 2021 schommelt het totaal rond 30 à 31 procent. Van de cliëntgebonden werknemers ervaart ruim 44 procent hoge of zeer hoge werkdruk; bij wie bovengemiddeld veel tijd aan administratie besteedt, is dat 50 procent.

Berenschot vraagt zorgprofessionals in de langdurige zorg sinds 2016 hetzelfde, vrijwillig en anoniem, en kwam sindsdien op ruim 18.500 ingevulde enquêtes. In de ronde van 2025 deden 1.952 mensen mee: 1.042 uit de VVT, 745 uit de gehandicaptenzorg en 165 uit de ggz. Zij besteden gemiddeld 34 procent van hun tijd aan administratie en vinden 23 procent acceptabel. Acht op de tien ervaren die taken als belastend; het elektronisch dossier, rapportages en overleg kosten de meeste tijd. Meer dan de helft zegt dat de administratieve werklast het afgelopen jaar is toegenomen, terwijl de gemeten tijd licht daalt. Berenschot vindt dat lastig te verklaren en wil het nader onderzoeken. Wie meer zeggenschap over het eigen werk ervaart, accepteert een groter aandeel administratie.

Het AZWA legt het doel vast op hooguit 20 procent administratietijd in 2030. In antwoorden aan de Tweede Kamer van 9 juni 2026 noemen de ministers de nieuwste CBS-stand: 30,1 procent eind 2025, tegen 31,0 procent eind 2019. Streefcijfers per jaar zijn niet afgesproken. Het kabinet verwacht dat de daling later versnelt, onder meer doordat branche- en beroepsverenigingen elk jaar tien knellende eisen en machtigingen aandragen die daarna worden aangepakt. Kamerlid Coenradie vroeg op 24 juni 2026 in een motie om voor eind 2026 een uniforme meetmethode, een nulmeting en per sector een tijdpad met maatregelen, verantwoordelijke partijen en rapportagemomenten.

Van spraaktechnologie in de spreekkamer worden hoge verwachtingen gekoesterd, schrijft M&I/Partners in de AI Monitor Ziekenhuizen van maart 2026, met antwoorden van 52 ziekenhuizen. Van die ziekenhuizen is 69 procent begonnen met spraakgestuurd rapporteren. De meeste zitten in een pilot, 10 procent implementeert en 17 procent schaalt op. Gemiddeld gebruikt 21 procent van de zorgverleners voor wie het bedoeld is de technologie actief. De ziekenhuizen noemen de gerealiseerde impact van AI over de afgelopen drie jaar neutraal.

Waarom gevestigd: twee onafhankelijke reeksen, die van het CBS vanaf 2019 en die van Berenschot vanaf 2016, laten jarenlang hetzelfde niveau zien, en het kabinet bevestigt de stand in de Kamer. Het verschil met het doel is een gegeven om mee te rekenen. Of het in de jaren tot 2030 alsnog sluit, is open, en zonder vaste meetmethode is dat ook lastig vast te stellen.