Ontwikkelaars willen niet meer zonder AI, en de winst laat zich niet meten

JetBrains volgt sinds 2024 met de Developer Ecosystem Survey en tussentijdse peilingen welk werk ontwikkelaars aan AI willen overlaten. In april tot juni 2025 was 18 procent bereid het schrijven van applicatielogica uit handen te geven; in mei tot juli 2026 was dat 50 procent. Voor het schrijven van tests steeg het van 50 naar 75 procent, voor refactoren van 38 naar 60 procent. Code review volledig aan AI overlaten wil 43 procent, tegen 33 procent een jaar eerder, en 54 procent houdt het debuggen liever zelf, tegen 76 procent een jaar eerder. Stack Overflow ziet in de Developer Survey 2026, met ruim dertigduizend respondenten, dat 73 procent van de gebruikers van AI-codeerassistenten en agents die dagelijks inzet en dat een derde van de dagelijkse gebruikers vier uur of meer per dag met AI werkt. Het gebruik zit vooral in code schrijven op bekend terrein (67 procent) en debuggen (61 procent), veel minder in het beheer van productiesystemen (20 procent).

De hoeveelheid werk die door het systeem gaat, groeit mee. GitHub telde in 2025 gemiddeld 43,2 miljoen samengevoegde pull requests per maand, 23 procent meer dan een jaar eerder, en tussen mei en september 2025 maakte de eigen codeeragent ruim een miljoen pull requests aan. GitHub wijst er zelf op dat die agent vooral wordt ingezet in grotere en oudere projecten, en vraagt om gecontroleerde experimenten om het effect vast te stellen.

Dat effect vaststellen blijkt lastig. METR vond in een experiment met ervaren open-sourceontwikkelaars, met gegevens van februari tot juni 2025, dat taken met AI 19 procent langer duurden. Een vervolg vanaf augustus 2025, met 57 ontwikkelaars en ruim achthonderd taken, levert volgens METR geen betrouwbaar beeld meer op. Steeds meer ontwikkelaars weigerden mee te doen omdat ze niet zonder AI wilden werken, en 30 tot 50 procent van de deelnemers hield taken achter om dezelfde reden. METR acht het waarschijnlijk dat ontwikkelaars begin 2026 meer versnelling halen dan begin 2025, maar noemt de eigen data zeer zwak bewijs voor de omvang daarvan. Ontwikkelaars wantrouwen ook de bestaande meetlat: in de JetBrains-peiling van 2025 onder 24.534 ontwikkelaars in 194 landen gelooft 66 procent niet of twijfelt of de huidige metingen hun werkelijke bijdrage weergeven.

In organisaties komt de vraag bij de begroting terecht. Lezers van The Pragmatic Engineer, ruim negenhonderd in een peiling begin 2026, beschrijven oplopende kosten en gebruikslimieten, en een CTO vertelt dat de CFO moeilijk aan boord te houden is omdat de productiviteitswinst lastig te bewijzen is. Ontwikkelaars die vooral op kwaliteit letten, melden dat ze overspoeld raken door het beoordelen van meer door AI geschreven code. Bij Stack Overflow zegt 38 procent van de respondenten dat de eigen organisatie het gebruik begrenst en 28 procent dat de uitgaven zijn doorgelicht.

Waarom groeiend: vijf onafhankelijke organisaties zien binnen een jaar dezelfde richting in gebruik en delegatie, en JetBrains heeft een reeks vanaf 2024. Wat het oplevert aan snelheid en kwaliteit is nog niet vastgesteld en de grote peilingen leunen op zelfgeselecteerde respondenten; daarom nog niet gevestigd.