De AI-kloof tussen leiding en werkvloer

Gallup ziet dat 44 procent van de leiders in de VS AI een paar keer per week of vaker gebruikt, tegen 23 procent van de medewerkers zonder leidinggevende rol, en dat de helft van alle werkenden het nooit gebruikt. Leiders noemen het effect vaker uitgesproken positief dan hun mensen. Bij BCG, in veertien landen, vindt een derde van de werkvloer de communicatie van de leiding over AI helder. Microsoft hoort van een op de vier AI-gebruikers dat hun leiding op één lijn zit.

Het probleem is zelden de tool. BCG telt dat 42 procent van de regelmatige gebruikers zo’n acht uur per week bespaart, en dat twee derde van hen geen aanwijzing krijgt wat ze met die tijd moeten doen. Microsoft rekent uit dat de organisatie (cultuur, steun van de manager, talentbeleid) twee derde van het gemelde effect van AI verklaart, en de houding van het individu een derde. Medewerkers die hun manager openlijk AI zien gebruiken en kwaliteitsnormen zien stellen, halen er aantoonbaar meer uit.

Capgemini Research Institute laat in de schadeverzekeringsbranche zien hoe dat uitpakt. Het instituut peilde 344 bestuurders en 809 medewerkers van verzekeraars. Van het AI-geld gaat 72 procent naar techniek en 28 procent naar begeleiding en training, 42 procent van de verzekeraars meet geen enkele AI-uitkomst, en 14 procent van de medewerkers weet precies hoe AI in hun werk past. Bijna de helft van de medewerkers met toegang tot AI-tools zegt dat hun werkdag na anderhalf jaar onveranderd is.

Daarmee is dit een bestuursvraag en geen IT-vraag. Zie ook de trend over de leidinggevende die zelf moet meedoen; deze trend gaat over de twee dingen die daar bovenop komen. Wat gebeurt er met gewonnen uren, en wat maakt AI-werk goed genoeg? Zonder antwoord op het eerste verdampt de tijd, zonder antwoord op het tweede ontstaan mooie teksten waar niemand naar gekeken heeft.

In de Nederlandse financiële sector beschrijven medewerkers dezelfde kloof. CNV vroeg in februari 2026 leden bij banken, verzekeraars en pensioenuitvoerders naar AI en de reorganisaties, en 388 leden reageerden. 86 procent merkt de invloed van AI al in het dagelijkse werk en 63 procent ziet de snelle ontwikkeling als bedreiging voor de eigen baan. Leden zeggen dat het management AI presenteert als hulpmiddel om beter en sneller te werken, terwijl zij kostenbesparing en banenverlies als het eigenlijke doel zien. De peiling is niet representatief: het gaat om vakbondsleden die zelf reageerden.

Waarom gevestigd: Gallup meet dezelfde kloof al sinds 2023 en vier grote datasets wijzen in 2026 dezelfde kant op. Dit is geen hype meer, dit is de stand van zaken.