De laag eruit, met AI als argument

Korn Ferry peilde in 2026 ruim 16.000 professionals in elf landen, van uitvoerend medewerker tot CEO. Twee op de vijf organisaties schrapten het afgelopen jaar managementrollen. Van de managers die overbleven zegt 55 procent uitgeput te zijn, en 61 procent van de medewerkers doet inmiddels het werk van meer dan één rol. In dezelfde peiling meldt 79 procent van de CEO’s dat AI het werk efficiënter maakt; onder uitvoerend medewerkers is dat 51 procent, en van wie AI-moe is, zegt de helft dat de technologie de werkdruk juist verhoogde.

Nieuw is de reden die erbij wordt gegeven. Fortune beschrijft in juni 2026 reorganisaties bij onder meer Cloudflare, Meta en GitLab tegen de achtergrond van AI-agents die het afstemwerk van de middenmanager overnemen; Cloudflare schrapte zo’n twintig procent van het personeel in een jaar met recordomzet. Een geciteerde CEO schat dat een middenmanager een derde van de week in vergaderingen zit om mensen op één lijn te houden, en dat is precies het werk waarvan men verwacht dat software het overneemt. Het World Economic Forum hoort hetzelfde van ruim twintig grote technologiebedrijven: de druk komt eerder op middenfuncties te liggen dan op instapbanen, al noemt het Forum het bewijs daarvoor nog anekdotisch.

McKinsey zet er een kanttekening naast. In de State of Organizations 2026, een peiling onder meer dan tienduizend topbestuurders in vijftien landen, experimenteert bijna iedereen met AI en ziet de meerderheid nog geen effect op het resultaat. De grootste productiviteitswinst komt volgens het rapport uit het vereenvoudigen van processen over de hele organisatie heen, en minder dan een kwart van de organisaties houdt een verbetering in prestaties langer vol. Het rapport zet de aandacht bewust op hoe het werk loopt in plaats van op het harkje.

Ethan Mollick, hoogleraar aan Wharton, levert in oktober 2026 de denkrichting erbij. Een deel van het management bestaat volgens Mollick om menselijke beperkingen op te vangen: tegenstrijdige doelen, informatie die blijft hangen, de kosten van afstemmen. Agents hebben die beperkingen grotendeels niet, al brengen ze eigen risico’s mee. Mollick verwacht wel dat goedkoper organiseren meer werk oplevert. Organisaties gaan meer proberen, en mensen blijven nodig om te bepalen waar de agents op worden gezet.

Het argument loopt dus voor op het bewijs. De lagen zijn weg, de agents zijn er nog maar in een deel van de organisaties, en het coördinatiewerk is intussen verdeeld over medewerkers die al meer dan één rol hebben. Zie ook de trend over span of control; dat is de rekensom van wat er na het schrappen bij de overgebleven manager terechtkomt.

In de Europese supermarktsector staat dezelfde redenering op papier. McKinsey en EuroCommerce rekenen in april 2026 voor dat AI-agents 40 tot 50 procent van de routinetaken op een supermarkthoofdkantoor kunnen overnemen. Ze verwachten dat teamleiders in sommige gevallen mensen en agents samen aansturen en dat categorieteams meer categorieën beheren. In hun peiling onder ruim 35 bestuurders van Europese ketens heeft tegelijk 8 procent vaste toepassingen met agentic AI en zet geen enkele keten agents breed over afdelingen in. 70 procent ziet nog geen meetbaar effect op het resultaat of vindt het te vroeg om dat te zeggen.

Waarom groeiend: vier onafhankelijke organisaties meten of beschrijven dezelfde beweging binnen één jaar, en Korn Ferry meet twee jaar op rij een cijfer rond de veertig procent. De reeks is kort en het verband met AI komt vooral uit Amerikaanse technologiebedrijven; daarom nog niet gevestigd.