Trends in organisaties: wat er verandert in cultuur, structuur, leiderschap en technologie.
Leap Trends volgt wat autoriteiten (hoogleraren, onderzoeksinstituten, adviesbureaus, toezichthouders en vakexperts) publiceren over hoe organisaties werken en veranderen. Per trend vind je de kern, de belangrijkste cijfers met hun bron, hoe vaak er over de trend wordt gepubliceerd en de vraag die de trend oproept aan de directietafel.
De trends zijn geordend langs vier thema's uit het model van Leap. Structuur, cultuur en technologie bepalen samen of een organisatie kan veranderen: hoe het werk is ingericht, welke ongeschreven regels gelden en met welke middelen mensen werken. Leiderschap verbindt die drie met de koers van de organisatie. Een verschuiving in één thema kan daardoor doorwerken in de andere.
Samengesteld met AI uit openbare bronnen, met de bron bij elk cijfer. Kerncijfers met het label Nagelopen zijn door een mens naast de bron gelegd; haal andere cijfers uit de bron zelf. Hoe dat werkt
Trends
44oudste bron 30 april 2019Een trend is een beweging in hoe organisaties werken die minstens twee onafhankelijke bronnen in dezelfde richting laten zien, waarvan minstens één onderzoek of survey. Gearchiveerde trends tellen niet mee.
Signalen
21523 in de laatste 30 dagenEen signaal is één publicatie die bij een trend hoort: een onderzoek, survey, beleidsdocument, persbericht of opiniestuk. Het telt op de datum van publicatie; de grafieken zijn deze tellingen.
Organisaties
118instituten, bureaus, tijdschriftenHet aantal verschillende organisaties achter de signalen: onderzoeksinstituten, adviesbureaus, toezichthouders, tijdschriften en vakexperts. Hoe meer organisaties, hoe minder een trend van één stem afhangt.
Bijgewerkt
26 oktober2026De laatste dag waarop een trend is aangevuld of herzien. Elke trend wordt minstens eens per kwartaal opnieuw doorgelopen; de datum staat ook bij elke trend.
SignaalindexDe signaalindex telt per maand hoeveel publicaties aan een trend zijn gekoppeld, verdeeld over de vier thema's. Een publicatie telt in de maand waarin ze verscheen; hoort ze bij twee trends, dan telt ze twee keer.De index meet hoeveel aandacht een onderwerp krijgt in onderzoek en vakpers. Of de bevindingen kloppen, zegt de index niet.
Hoeveel publicaties er elke maand verschenen over de trends die Leap Trends volgt, verdeeld over de vier thema's. De lopende maand is nog niet compleet en staat in geel.
De lijnen tonen het gemiddelde over drie maanden, zodat één drukke maand het beeld niet bepaalt. Wijs een maand aan voor de aantallen. Tik op een maand voor de aantallen; tik ernaast om te sluiten.
Signalen per maand per thema, laatste twaalf maanden
Maand
Structuur
Cultuur
Leiderschap
Technologie
Totaal
Gemiddelde 3 maanden
november 2025
3
2
1
5
11
11
december 2025
5
1
0
4
10
10,5
januari 2026
8
5
5
6
24
15
februari 2026
8
0
3
6
17
17
maart 2026
4
1
1
1
7
16
april 2026
7
8
9
5
29
17,7
mei 2026
3
5
2
7
17
17,7
juni 2026
9
2
1
7
19
21,7
juli 2026
2
2
0
2
6
14
augustus 2026
2
1
3
4
10
11,7
september 2026
7
1
4
6
18
11,3
oktober 2026
11
3
4
3
21
16,3
Per thema, juli tot en met september 2026
De laatste drie volle maanden, tegenover de drie maanden daarvoor.
ThemaPublicatiesAandeelVerschilOnderzoek of survey
Structuur1132%↘ 8 minder56%
Cultuur412%↘ 11 minder57%
Leiderschap721%↘ 5 minder65%
Technologie1235%↘ 7 minder68%
Technologie kreeg de meeste publicaties: 12 van de 34. Dat is 35 procent.
Geen thema groeide. Cultuur kromp het meest, van 15 naar 4.
Over alle publicaties gerekend is het bewijs het sterkst bij technologie: 68 procent is onderzoek of survey, tegen 56 procent bij structuur.
Het aandeel onderzoek of survey geldt voor alle publicaties van het thema. Zolang de bronnen deels met de hand worden verzameld, zijn recente maanden onvollediger geteld dan oudere; een daling kan daardoor groter lijken dan ze is.
Per thema
Per thema zie je hoeveel trends en publicaties er zijn en hoe de aandacht zich per maand ontwikkelt. Klik op een thema om de trends ervan te zien.
Elke trend krijgt een fase, van opkomend tot afnemend. Die volgt uit het aantal onafhankelijke bronnen en uit hoe lang ze al dezelfde kant op wijzen. Hier zie je hoeveel trends er in elke fase zitten.
Opkomend16Een paar serieuze bronnen, meestal uit het laatste halfjaar. Het signaal is er, de breedte nog niet.
Groeiend24Meerdere onafhankelijke instituten meten hetzelfde en het aantal publicaties neemt toe.
Gevestigd4Breed bevestigd, met meerjarige cijferreeksen. Geen hype meer, een gegeven om mee te rekenen.
Afnemend0Er verschijnt weinig nieuws meer over, of de cijfers keren. We volgen het nog, maar op afstand.
Welke onderwerpen gedekt zijn
Organisatieontwikkeling is per thema opgedeeld in subthema's. Een gevuld label betekent dat er minstens één trend over gaat. Een open label is een onderwerp waar nog geen trend over is; dat wordt nog onderzocht.
43 van 50 subthema's hebben minstens één trend. De rest staat op de leeslijst.
Een trend telt voor een sector als minstens één bron over organisaties in die sector gaat. 9 van de 44 trends steunen op bronnen die over sectoren heen peilen en gelden dus breed.
Bronnen en soort bewijs
Welke organisaties het vaakst als bron terugkomen, en uit wat voor publicaties het bewijs bestaat: onderzoek, surveys, beleidsdocumenten, persberichten of opiniestukken.
Wie publiceert het meest
Gallup12
Boston Consulting Group9
Capgemini Research Institute9
McKinsey7
CBS5
Gartner5
Harvard Business Review5
KPMG5
Hoe sterk het bewijs is
onderzoek5023%
survey8238%
beleid167%
persbericht3717%
opinie3014%
Onderzoek weegt 3, een survey of beleidsdocument 2, een persbericht 1,5 en een opiniestuk 1 in de trendscore.
Alle trends
Alle trends die Leap Trends volgt. Je kunt zoeken op onderwerp, organisatie of begrip, en filteren op sector, thema, fase, soort bewijs en periode.
Het aantal AI-agents groeit hard, maar Gartner verwacht dat ruim vier op de tien agentprojecten voor eind 2027 stoppen door oplopende kosten en onduidelijke waarde. Leveranciers plakken intussen het etiket agent op bestaande producten. De waarde zit bij bedrijven die agents als één programma sturen.
Signalen per maand voor Agent-washing: de grote opruiming van agentprojecten komt eraan
Werkgevers in winkels, horeca en openbaar vervoer zeggen dat agressie tegen medewerkers toeneemt en hun eigen maatregelen tekortschieten. NS telde in 2025 een record van 1.132 incidenten. Volgens de NEA maakt 11 procent van de werknemers ongewenst gedrag van klanten mee, even vaak als eerder.
Signalen per maand voor Agressie tegen frontlijnpersoneel: werkgevers zeggen dat hun eigen middelen op zijn
De vraag naar technici in de industrie groeit sneller dan die naar productiepersoneel; in Nederland zijn machinemonteurs zeer schaars. Deloitte ziet AI als manier om kennis in het werk te leggen, zodat nieuwe mensen sneller zelfstandig werken. Breed opgeschaald is een op de vijf AI-toepassingen.
Signalen per maand voor AI als leermeester voor de schaarse fabriekstechnicus
Sinds 2 februari 2025 verplicht artikel 4 van de AI-verordening organisaties die AI gebruiken tot maatregelen voor de AI-geletterdheid van hun mensen; sinds 2 augustus 2026 kunnen nationale toezichthouders daarop handhaven. De wet schrijft geen niveau of certificaat voor, wel aantoonbare stappen.
Signalen per maand voor AI-geletterdheid is wet, en sinds augustus ook handhaafbaar
Of medewerkers AI gebruiken en als verbetering ervaren, hangt vooral af van de vraag of hun eigen leidinggevende dat zichtbaar steunt. Tegelijk twijfelt de helft van de HR-directeuren of hun managers dat kunnen, en helpt training alleen weinig zolang die managers overbelast zijn.
Signalen per maand voor AI landt alleen als de leidinggevende zelf meedoet
Nederlandse banken schrappen sinds eind 2025 duizenden banen en noemen AI als middel om kosten te besparen. Het eerst krimpen het witwasonderzoek en het klantcontact: UWV ziet het aantal CDD-analisten in de WW in een jaar meer dan verdubbelen. Of AI dat werk echt overneemt, staat nog niet vast.
Signalen per maand voor Bij banken krimpt eerst het werk van de poortwachter
Het aandeel Nederlandse werknemers met burn-outklachten steeg voor het tweede jaar op rij, naar 21 procent in 2025 tegen 13 procent in 2015. Vrouwen (23,5 procent) en werknemers van 25 tot 34 jaar (28 procent) zitten het hoogst. Wereldwijd meet Gallup tegelijk de laagste betrokkenheid sinds 2020.
Signalen per maand voor Burn-outklachten op recordniveau: een op de vijf werknemers
Leidinggevenden gebruiken AI bijna twee keer zo vaak als hun medewerkers en denken dat de koers duidelijk is. De werkvloer ervaart dat niet. Het verschil zit in wat een manager zichtbaar doet: voorleven, een kwaliteitsnorm stellen en zeggen wat er met gewonnen tijd gebeurt.
Signalen per maand voor De AI-kloof tussen leiding en werkvloer
De Europese auto-industrie krimpt in banen en verschuift tegelijk naar hoger geschoold technisch en digitaal werk. CLEPA telt 104.000 aangekondigde banenverliezen bij toeleveranciers in twee jaar; ACEA en Adecco zien dat bedrijven de omscholing reactief aanpakken en HR laat betrekken.
Signalen per maand voor De auto-industrie schrapt sneller dan ze omschoolt
Chinese autobouwers ontwikkelen nieuwe modellen 25 tot 30 procent sneller dan Europese. Analisten en bestuurders zoeken de oorzaak in 2026 vooral in de organisatie. Bij KPMG staan trage besluiten en governance bovenaan de interne remmen, bij Capgemini wijt zes op de tien vertraging aan processen.
Signalen per maand voor De auto-industrie zoekt de achterstand op China in de eigen besluitvorming
Na een decennium van bijna jaarlijkse groei daalde het aantal zelfstandigen in de bouw in 2025, terwijl de krapte bleef. Ruim 40 procent van de bouw- en infrabedrijven huurde minder zzp'ers in en de helft paste de manier van inhuren aan. De meeste zzp'ers willen zelfstandig blijven.
Signalen per maand voor De bouw huurt minder zzp'ers in en herschikt de flexibele schil
Het CEO-verloop bereikte in 2025 voor het tweede jaar op rij een record, de gemiddelde zittingsduur daalde naar 7,1 jaar en 84 tot 86 procent van de nieuwe CEO's is voor het eerst CEO. Tegelijk zegt maar een op de vijf HR-professionals vertrouwen te hebben in de eigen opvolging van leidinggevenden.
Signalen per maand voor De CEO vertrekt eerder en de opvolger is bijna altijd een debutant
De sluitingen in de Europese chemie zijn sinds 2022 verzesvoudigd en Nederland telt een vijfde van de aangekondigde capaciteit, ruim twee keer zijn omzetaandeel. Op een geïntegreerd cluster raakt het vertrek van één bedrijf direct de buren. Kabinet en Chemelot werken daarom met een clusterplan.
Signalen per maand voor De chemie krimpt, en het cluster gaat samen beslissen
Technisch leidinggevenden in de softwaresector schrijven en reviewen weer vaker zelf code. LeadDev ziet het aandeel engineering managers dat meer hands-on werkt in een jaar stijgen van 20 naar 35 procent, en engineers besteden meer tijd aan het aansturen van AI-agents.
Signalen per maand voor De engineering manager zit weer in de code
Individuele productiviteitswinst met AI is breed gemeten, maar het aandeel organisaties dat die winst in het bedrijfsresultaat terugziet staat al twee jaar stil op ruim een derde. De pilots die wel doorbreken, herontwerpen het werk zelf en meten op uitkomst in plaats van op gebruik.
Signalen per maand voor De GenAI-kloof: pilots zonder meetbaar resultaat
Het schrappen van managementlagen gaat door en AI is het argument geworden: wie het werk rond technologie herontwerpt, heeft minder coördinatie nodig. Korn Ferry telt 42 procent van de organisaties die vorig jaar managementrollen schrapten; 55 procent van de overgebleven managers is uitgeput.
Signalen per maand voor De laag eruit, met AI als argument
Wereldwijd daalt de betrokkenheid van leidinggevenden harder dan die van hun medewerkers, terwijl organisaties managementlagen schrappen en meer bij de overgebleven managers neerleggen. Gallup wijst die daling aan als de belangrijkste oorzaak van de wereldwijde dip in betrokkenheid.
Middenmanagers voelen zich minder vrij om fouten en twijfel te uiten dan hun eigen bazen en hun eigen teams, en pas gepromoveerde managers het minst van allemaal. Tegelijk zijn zij de laag die psychologische veiligheid in teams moet voorleven. Cultuurwerk dat die laag overslaat, landt niet.
Signalen per maand voor De middenmanager voelt zich het minst veilig
Nederlandse kantonrechters rekenen thuiswerkregelingen tot de arbeidsomstandigheden, zodat de ondernemingsraad instemmingsrecht heeft (artikel 27 WOR). Een instructie van het hoofdkantoor geldt hier dus pas na dat gesprek, terwijl 45 procent van de werknemers al drie jaar stabiel thuiswerkt.
Signalen per maand voor De ondernemingsraad zet de rem op terug naar kantoor
De beoogde bezuiniging op de rijksdienst loopt op tot 3,4 miljard euro in 2035 en raakt ook uitvoeringsorganisaties. De Algemene Rekenkamer vindt in de begrotingen geen keuzes over welke taken vervallen, terwijl nieuwe wetten volgens de uitvoeringstoetsen bijna nooit personeel besparen.
Signalen per maand voor De rijksdienst moet krimpen, de lijst met taken die stoppen ontbreekt
De helft van de Nederlandse schoolleiders ervaart veel werkstress, in het vo bijna twee keer zo vaak als in 2018. Een op de drie komt te weinig toe aan onderwijskundig leiderschap, terwijl de Inspectie juist de schoolleider aanwijst als hefboom voor betere onderwijskwaliteit.
Signalen per maand voor De schoolleider komt niet meer aan het onderwijs toe
Bestuurders denken dat medewerkers hen vertrouwen en de cultuur begrijpen. De metingen van het afgelopen jaar laten een groeiende kloof zien: minder dan de helft van de medewerkers vertrouwt de leiding, en steeds minder mensen zeggen de eigen cultuur te begrijpen. De leiding merkt dat als laatste.
Signalen per maand voor De top overschat het vertrouwen van de werkvloer
Bij grote advocaten- en accountantskantoren krimpt de onderste laag: Amerikaanse kantoren met meer dan 500 advocaten namen 540 starters minder aan en de Big Four werven meer AI-specialisten dan auditors. 71 procent van de professionals vindt dat starters extra begeleiding nodig hebben.
Signalen per maand voor De voet van het kantoor wordt smaller en de leerroute schuift mee
Edelman meet in 28 landen dat mensen zich terugtrekken op de eigen kring en dat alleen de eigen werkgever nog boven de helft scoort als bouwer van vertrouwen (58 procent). Binnen de organisatie is dat vertrouwen dun: in de VS vertrouwt een op de vijf werknemers de eigen leiding.
Signalen per maand voor De werkgever is het laatste instituut dat nog vertrouwd wordt
Een op de vijf nieuwe woningen komt uit de fabriek, maar de fabrieken gebruiken nog geen helft van hun capaciteit. Roland Berger noemt capaciteit daarom geen knelpunt. TNO wijst op de planfase, waarin gemeente, opdrachtgever en bouwer na elkaar werken en opdrachtgevers maatwerk blijven vragen.
Signalen per maand voor De woningfabriek draait op halve kracht, de rem zit vóór de bouwplaats
Ruim de helft van de verpleegkundigen, verzorgenden en begeleiders gebruikt AI, meestal op eigen initiatief en zonder scholing. Ziekenhuizen leggen in hoog tempo AI-beleid vast, maar de helft van de zorgprofessionals ziet geen duidelijk beleid en twee derde voelt zich onvoldoende voorbereid.
Signalen per maand voor De zorgprofessional gebruikt AI al, de scholing en het beleid komen later
De Amerikaanse druk op diversiteitsbeleid komt in Europa aan als stilte: bedrijven laten de termen weg of pauzeren programma's, en het eigen personeel merkt het als eerste. NEOMA telt in interviews vijf reacties, van terugtrekken tot tegen de stroom in, ongeveer even vaak.
Signalen per maand voor Diversiteitsbeleid gaat in Europa stilletjes in de la
Het AZWA verplicht gemeenten en zorgverzekeraars in 38 regio's tot een gezamenlijke werkagenda. De besturing van die netwerken is er nog niet: RIVM ziet in ruim 60 procent van de IZA-regio's geen centrale governance en de RUG vond bij geen van 142 initiatieven een bestuursvorm die mee kan groeien.
Signalen per maand voor Een akkoord maakt nog geen bestuur
Zeven op de tien Amerikaanse bestuurders plannen in kortere intervallen en bijna de helft van de bedrijven wereldwijd heeft de planningscyclus verkort, omdat geopolitieke gebeurtenissen sneller gaan dan hun risicobeeld. Bij commissarissen steeg geopolitiek risico in een jaar van plek 15 naar plek 7.
Signalen per maand voor Het jaarplan houdt het geen jaar meer vol
Netbeheerders bouwen meer dan ooit, maar het werk groeit sneller dan de ploeg. Tot 2030 zijn bij netbeheerders en aannemers zo'n 30.000 extra technici nodig, en de sector noemt de capaciteit om nieuwe mensen op te leiden en te begeleiden het grootste knelpunt. De IEA ziet wereldwijd hetzelfde.
Signalen per maand voor Het stroomnet wacht op monteurs, en op mensen die ze kunnen opleiden
Algoritmisch management schuift op van platformwerk naar magazijnen, transport en winkels. Een Zweedse studie onder 978 chauffeurs en magazijnmedewerkers koppelt veel algoritmische sturing aan twee keer zo vaak psychische klachten. Brussel en Den Haag werken aan regels.
Signalen per maand voor In magazijn, bezorging en winkel verdeelt steeds vaker een algoritme het werk
In de VS staat de werkgelegenheid van 22- tot 25-jarigen in AI-gevoelige beroepen 19 procent lager dan bij gelijke tred met leeftijdsgenoten in andere beroepen, vooral doordat werkgevers minder starters aannemen. De instroombanen die blijven, vragen vaardigheden die vroeger bij senioren hoorden.
Signalen per maand voor Kanaries in de kolenmijn: de instroombaan krimpt waar AI het werk overneemt
Organisaties verzamelen steeds meer data en nemen er geen snellere besluiten mee. KPMG ziet 63 procent van de bestuurders zwaarder op data leunen, terwijl 43 procent zegt dat besluiten sneller vallen; BCG hoort van 41 procent van de medewerkers dat AI de tijd die een besluit kost juist vergroot.
Signalen per maand voor Meer dashboards, even trage besluiten
De steun onder Amerikanen voor CEO's die zich uitspreken over maatschappelijke of politieke kwesties daalde van 65 procent in 2018 naar 55 procent in 2026, en het aandeel dat een product laat staan om zo'n standpunt verdubbelde. Steun blijft er alleen voor onderwerpen die het bedrijf zelf raken.
Signalen per maand voor Minder applaus voor de CEO met een mening
In mei 2026 keek 56 procent van de Amerikaanse managers uit naar een andere baan en wereldwijd heeft 40 procent van de leidinggevenden die meer stress ervaren overwogen helemaal te stoppen met leidinggeven. De laag die organisaties zelf dunner maakten, dunt nu uit zichzelf verder uit.
Signalen per maand voor Na het unbossen loopt de middenmanager zelf weg
Het aandeel ontwikkelaars dat applicatielogica aan AI wil overlaten, steeg in een jaar van 18 naar 50 procent. De opbrengst meten lukt niet meer: METR vindt te weinig ontwikkelaars die nog zonder AI willen werken, en 66 procent vindt dat metingen hun bijdrage missen.
Signalen per maand voor Ontwikkelaars willen niet meer zonder AI, en de winst laat zich niet meten
Een groot deel van de medewerkers gebruikt naast de aangeboden tools eigen AI-tools, vaak zelf betaald, omdat die beter of sneller werken. Leidinggevenden overschatten fors hoeveel zicht ze erop hebben. Het risico en de kans zijn allebei onzichtbaar zolang niemand ernaar vraagt.
Signalen per maand voor Schaduw-AI: het gebruik loopt voor op het beleid
Supermarkten geven medewerkers op de vloer AI-hulp en willen het regelwerk van filiaalmanagers aan agents geven. McKinsey en Albert Heijn verwachten dat leidinggevenden straks mensen en agents aansturen. Bij 70 procent van de ondervraagde bestuurders is het effect op het resultaat nog niet meetbaar.
Signalen per maand voor Supermarkten verwachten dat de teamleider straks ook agents aanstuurt
Ruim zes op de tien Nederlandse leraren willen een periode van rust voordat er weer vernieuwd wordt, vaker dan in de meeste andere TALIS-landen. ROA en de Inspectie leggen de oorzaak bij stapeling van regels en tijdelijke regelingen, waardoor scholen nieuwe plannen niet goed kunnen uitvoeren.
Signalen per maand voor Te veel vernieuwing: de leraar wil eerst rust
Toezichthouders meten dat AI in de financiële sector breed in gebruik is, bij ruim 90 procent van de banken onder ECB-toezicht en 65 procent van de Europese verzekeraars. Beleid en controles lopen achter; de ECB ziet de verantwoordelijkheid verspreid over IT, datateams, business en controlefuncties.
Signalen per maand voor Toezichthouders vinden AI in bijna elke bank, het eigenaarschap ligt verspreid
Organisaties schrapten op grote schaal managementlagen. De overgebleven leidinggevenden hebben nu gemiddeld twaalf direct reports en doen zelf nog uitvoerend werk. Gallup vond de grens: boven veertig procent eigen werk zakt de betrokkenheid van het team naarmate het groter wordt.
Signalen per maand voor Twaalf direct reports en veertig procent eigen werk
Het AZWA wil dat zorgprofessionals in 2030 hooguit 20 procent van hun tijd aan administratie besteden. Eind 2025 was dat 30,1 procent, nauwelijks minder dan in 2019. Tussendoelen en een vaste meetmethode ontbreken, en in ziekenhuizen rapporteert een op de vijf beoogde zorgverleners met spraak.
Signalen per maand voor Twintig procent administratietijd in 2030, de meter staat nog op dertig
AI-agents voeren in steeds meer organisaties echte stappen in het werk uit en krijgen de komende jaren meer autonomie, terwijl bijna niemand de besturing heeft ingericht: wie is eigenaar, wat mag de agent zonder check, wie zet de agent stil. Dat is een structuurvraag voor de lijn, geen IT-vraag.
Signalen per maand voor Wie is de baas van de agent?
Organisaties verschuiven van taken automatiseren naar het werk zelf herontwerpen rond AI. BCG ziet het aandeel dat werkstromen van begin tot eind hertekent in een jaar groeien van 22 naar 42 procent, en 98 procent van de bestuurders bij Mercer plant de komende twee jaar een ander organisatieontwerp.
Signalen per maand voor Wie taken automatiseert, houdt losse uren over
Maand
Signalen
november 2025
0
december 2025
0
januari 2026
1
februari 2026
1
maart 2026
0
april 2026
0
mei 2026
0
juni 2026
1
juli 2026
1
augustus 2026
0
september 2026
0
oktober 2026
2
85bijgewerkt · 6 bronnen
Geen trend met deze combinatie. Pas de filters aan of wis ze.
Nieuwste signalen
De meest recente publicaties die aan een trend zijn toegevoegd, met de trend waar ze bij horen.
Fout gezien, bron gemist, fase oneens? Mail info@leapcompany.nl. Correcties komen in de historie van de trend.
Mogen we bezoeken tellen?
Met Google Analytics zien we welke pagina’s gelezen worden. Daarvoor zet Google cookies. Zeg je nee, dan werkt de site precies hetzelfde. Meer op privacy.
